Kocaeli ve Yalova'daki Fabrikalarda Deprem Güçlendirme: Üretimi Durdurmadan Çözümler

Kocaeli ve Yalova'daki Fabrikalarda Deprem Güçlendirme: Üretimi Durdurmadan Çözümler

Kocaeli ve Yalova, Kuzey Anadolu Fay Hattı'nın en kritik noktasında yer almaktadır. Özellikle 1999 öncesi veya 2000'li yılların başında yapılan sanayi yapılarının büyük bir kısmı, güncel "Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (2018)" standartlarını karşılamamaktadır.

Sanayiciler için fabrika binası sadece dört duvardan ibaret değildir; içindeki milyon dolarlık makine parkuru ve devam eden üretim, binanın kendisinden bile değerlidir. Altınova İnşaat olarak, mevcut fabrikanızın deprem riskini ölçüyor ve gerekirse "Üretimi Durdurmadan" güçlendirme projelerini hayata geçiriyoruz.

1. İlk Adım: Bina Performans Analizi (Check-Up)

Güçlendirme kararı "göz kararı" verilmez. Mühendis ekibimiz önce binanızın röntgenini çeker:

• Karot Numunesi: Mevcut beton kalitesi (C15, C20 vb.) laboratuvarda ölçülür.
• Röntgen (Donatı Tespiti): Kolon ve kirişlerin içindeki demir durumu, paspayı sıyrılarak veya röntgen cihazıyla incelenir.
• Zemin Etüdü: Binanın oturduğu zemin tekrar analiz edilir.

Bu veriler bilgisayar ortamında simüle edilir ve binanızın depremde "Göçme", "Can Güvenliği" veya "Hemen Kullanım" seviyelerinden hangisinde olduğu raporlanır.

2. Fabrika Güçlendirme Yöntemleri

Analiz sonucuna göre en ekonomik ve hızlı yöntemi seçiyoruz. Sanayi yapılarında en sık kullandığımız 3 yöntem şunlardır:

A. Çelik Mantolama ve Çaprazlar (Steel Jacketing)

Mevcut betonarme kolonların etrafı çelik levhalarla sarılır veya kolon aralarına çelik "X" çaprazlar atılır.

• Avantajı: Beton dökmeye gerek kalmadığı için kuru imalattır. Fabrika içinde toz ve çamur olmaz, üretim hattı çalışmaya devam edebilir.

B. Karbon Fiber (FRP) Uygulaması

Teknolojik ve hızlı bir yöntemdir. Kolon ve kirişler, çelikten 5 kat daha güçlü olan "Karbon Fiber" kumaşlarla sarılır.

• Avantajı: Binaya ek ağırlık getirmez, alan daraltmaz (kalınlığı sadece birkaç milimetredir) ve uygulaması çok hızlıdır.

C. Betonarme Perde Ekleme

Binanın rijitliğini (esnemesini) kontrol altına almak için stratejik noktalara yeni betonarme perdeler (duvarlar) eklenir.

3. Yıkıp Yapmak mı, Güçlendirmek mi?

Bu, tamamen maliyet analizine bağlıdır. Genel kural şudur: "Güçlendirme maliyeti, binanın yeniden yapım maliyetinin %40'ını geçiyorsa yıkıp yapmak mantıklıdır."

Ancak sanayi yapılarında "zaman" ve "üretim kaybı" da bir maliyettir. Fabrikayı yıkmak üretimi 1 yıl durdurmak demektir. Güçlendirme ise üretimi durdurmadan 3-4 ayda tamamlanabilir. Bu yüzden sanayiciler için güçlendirme genellikle daha karlı bir seçenektir.